|
| Bulgarije |
Bulgarije (Bulgaars: България), officieel de
Republiek Bulgarije, is een land in Zuidoost-Europa, gelegen in de
Balkan.
Het land heeft een bevolking van circa 7.500.000 inwoners en een
oppervlakte van circa 110.912 km². Het is begrensd door de Zwarte
Zee in het oosten, door Roemenië in het noorden, door Servië en
Montenegro en Macedonië in het westen, door Griekenland in het
zuiden en door Europees Turkije in het zuidoosten. Sofia is de
hoofdstad en de grootste stad van het land. Andere belangrijke
steden zijn Varna en Boergas (de belangrijkste havens aan de Zwarte
Zee van Bulgarije), Plovdiv en Roese.
Geschiedenis
Hoofdartikel: Geschiedenis van Bulgarije
De Donau-Bolgaren, een Turkse stam uit Centraal-Azië en de lokale
Slavische bevolking vormden in de 7e eeuw het Eerste Bulgaarse Rijk.
In de 14e eeuw werd het land veroverd door het Ottomaanse Rijk. Op 3
maart 1878 herkreeg Bulgarije zijn zelfbestuur als zelfstandig
koninkrijk van het Ottomaanse Rijk, en op 22 september 1908 werd het
een volledig onafhankelijk koninkrijk. Het won en verloor gebied
gedurende de Balkanoorlogen en de Eerste Wereldoorlog. Na de Tweede
Wereldoorlog kwam Bulgarije in de invloedssfeer van de Sovjet-Unie
en werd een communistische volksrepubliek. In 1990 eindigde de
communistische overheersing en werd Bulgarije een meerpartijenstaat.
Geografie
Centraal Bulgarije wordt van oost naar west overgestoken door
waaiers van het Balkangebergte. Een vruchtbaar plateau ligt in het
noorden van de Balkan aan de rivier de Donau. Deze rivier vormt het
grootste deel van de noordelijke grens. In het zuiden liggen de
Rodopen. Verder is er het Rilagebergte, waar het hoogste punt van
Bulgarije (en het Balkanschiereiland) ligt, de berg Moesala (2.925
m), en het Piringebergte met de hoogste berg Vichren (2.920 m). Ten
zuiden van de Balkan en ten noorden van Rodopen is het land vlak.
Dit gebied wordt Thracië genoemd, naar de volkeren uit de oudheid
die er woonden, de Thraciërs. De Donau, Iskur, Maritsa en Stroema
zijn de belangrijkste rivieren.
Kerngegevens
kustlijn: 354 km (aan de Zwarte Zee),
buurlanden: Roemenië 608km, Servië-Montenegro 318 km, Republiek
Macedonië 148 km, Griekenland 494 km, Turkije 240 km.,
hoogste punt: Moesala (2.925 meter),
rivieren: Donau (grens met Roemenië), Stroema, Maritsa,
inwoneraantal: 7,5 miljoen (2003) (67,6 per km²),
bevolkingsgroepen: Bulgaren 83.9%, Turken 9.4%, Roma 4.7%, Russen
0.2%, Armeniërs 0.1%, Macedoniërs 0.05%,
talen: Bulgaars (officiële taal), Turks, Romani,
schrift: Cyrillisch alfabet,
religie: Oosters Orthodox 84%, Islam 13%, Rooms Katholicisme 2%,
Jodendom 1%, overige 1%,
Districten
Districten van BulgarijeSinds 1999 bestaat Bulgarije uit 28
districten (oblasti, enkelvoud - oblast), nadat het was
onderverdeeld in 9 provincies sinds 1987. Alle districten zijn
vernoemd naar de regionale hoofdstad. De nationale hoofdstad, Sofia,
vormt een eigen district.
Blagoevgrad,
Boergas,
Dobritsj,
Gabrovo,
Chaskovo,
Kurdzjali,
Kjoestendil,
Lovetsj,
Montana,
Pazardzjik,
Pernik,
Pleven,
Plovdiv,
Razgrad,
Roese,
Sjoemen,
Silistra,
Sliven,
Smoljan,
Sofia,
Sofia (district),
Stara Zagora,
Turgovishte,
Varna,
Veliko Turnovo,
Vidin,
Vratsa,
Jambol,
Steden
hoofdstad:,
Sofia (София) 1,096 miljoen inwoners,
Enkele grote steden:,
Plovdiv (Пловдив) 340.000,
Varna (Варна) 314.000,
Boergas (Бургас) 193.000,
Roese (Русе) 162.000,
Overige steden:
Asenovgrad,
Chaskovo,
Kurdzjali,
Nessebar,
Obzor,
Pazardzjik (stad),
Perushtitsa,
Pleven,
Vidin,
Bevolking
De bevolking bestaat voornamelijk uit Bulgaren. Er is een
aanzienlijke minderheid van Turken en kleinere groepen zigeuners en
Macedoniërs. Bulgarije, met zijn historische claims in Macedonië,
weigert de Macedoniërs te erkennen als een aparte bevolkingsgroep,
evenmin als het erg aan het Bulgaars verwante Macedonisch. Het
grootste deel van de bevolking behoort tot de Bulgaarse Orthodoxe
Kerk. In 1953 werd het Bulgaarse patriarchaat, dat in 1946 was
ontbonden, opnieuw ingesteld. Er is ook een aanzienlijkheid
moslimminderheid.
De instellingen van hoger onderwijs zijn de universiteiten van
Sofia, Plovdiv, Veliko Turnovo en Varna.
Politiek
In 2001 boekte de partij van Simeon Sakskoburggotski, die vóór de
communistische tijd als Simeon II koning van Bulgarije was, een
grote overwinning bij de parlementsverkiezingen. (Zijn naam is een
verbulgaarsing van Saksen-Coburg-Gotha). Samen met de partij van de
Turkse minderheid vormde hij een regering. Met voortvarendheid werd
een 800-dagen plan voor economische wederopbouw aangepakt, maar dit
had niet het beoogde resultaat, en het volgende jaar won
ex-communist Georgi Parvanov de presidentsverkiezingen van de door
Sakskoburggotski gesteunde zittende president Petar Stojanov.
Bulgarije werd op 29 maart 2004 officieel lid van de NAVO en
ambieert lidmaatschap van de Europese Unie, doch deelname aan de
uitbreiding van de EU in 2004 werd Bulgarije geweigerd. Voorlopig is
nu 1 januari 2007 als streefdatum voor de Bulgaarse toetreding
vastgesteld. Het associatieverdrag werd op 25 april 2005
ondertekend.
Bij de parlementsverkiezingen van juni 2005 werd de partij van
Simeon Sakskoburggotski opnieuw gestraft voor de niet waargemaakte
beloften. De economie was weliswaar gegroeid maar de burger had er
bitter weinig van gewerkt. De BSP, de Bulgaarse socialistische
partij die voort is gekomen uit de oude communistische partij, had
de verkiezingen gewonnen. Deze overwinning was echter niet groot
genoeg om alleen verder te regeren. Voor het eerst sinds de
democratische omwenteling was er een grote coalitie ontstaan tussen
de NDSV van Simeon, de BSP van Sergej Stanisjev en de DPS, een
kleine liberale partij gedomineerd door de Turkse minderheid. De
coalitie staat nu voor de uitdaging om het land op tijd, dat wil
zeggen in 2007, volwaardig lid te maken van de EU.
Eénkamerparlement, 240 leden, elke 4 jaar gekozen,
Staatshoofd: president, elke 5 jaar direct gekozen,
President: Georgi Parvanov (sinds januari 2002),
Premier: Sergej Stanisjev (sinds augustus 2005),
Economie
Tot 1989 had Bulgarije een economie in de sovjetstijl waarin bijna
alle landbouw en industriële ondernemingen door de staat beheerd
werden. Een stagnerende economie, tekort aan voedsel, energie, en
consumptiegoederen, een enorme buitenlandse schuld, en verouderde en
inefficiënte industriële complexen spoorden pogingen aan tot
marktgerichte hervorming in de jaren '90. De economie van Bulgarije
zakte sterk in na 1989 door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. De
levensstandaard zakte 40%.
Traditioneel is Bulgarije een landbouwland. Sinds de Tweede
Wereldoorlog is het land echter aan aanzienlijk geïndustrialiseerd.
De belangrijke industrieën zijn de machinebouw, metaalbewerking,
voedselverwerking, techniek en de productie van chemische producten,
textiel en elektronica. De belangrijkste mineralen van Bulgarije
zijn bauxiet, koper, lood, zink, steenkool, bruinkool, ijzererts,
olie en aardgas. De landbouw vertegenwoordigt meer dan 20% van het
bruto nationaal product en stelt hetzelfde percentage van het aantal
arbeidskrachten tewerk. De belangrijkste gewassen zijn tarwe,
oliezaad, graan, gerst, groenten en tabak. Druiven en ander fruit,
evenals rozen, worden ook gekweekt, en de productie van wijn en
brandewijn is belangrijk voor de economie. Meer dan 80% van de
handel van Bulgarije vindt plaats met de vroegere landen van de
Sovjet-Unie.
Economische statistieken
Traditionele Bulgaarse straatMunteenheid: Lev (Лев), koers 1 Lv. (Лв.)
= € 0,52 (De Lev is gekoppeld aan de Euro, en was daarvoor 1:1
uitwisselbaar tegen de D-mark, vandaar dezelfde wisselkoers),
BNP (2000): 12,4 miljard US$ (1520$ per inwoner),
Inflatie: 4,8% (2001),
Werkloosheid: 13,5% (2002),
Landbouwproducten: granen, maïs, wijn, aardappelen, tabak,
Industrie: voedingsmiddelen, metaalbewerking, chemische industrie,
machines,
Grondstoffen: aardolie, steenkool, ijzer, koper, mangaan, lood, zink
Export: 4,825 miljard US$ (2001),
Exportproducten: halffabrikaten, machines, industrieproducten,
Exportlanden: Italië (14%), Duitsland (10%), Griekenland (9%),
Import: 6 miljard US$ (2001),
Importproducten: brandstof, halffabrikaten, machines,
Importlanden: Rusland (20%), Duitsland (15%), Italië 8%, Todor Zjivkov, Georgi Dimitrov, Vassil Kolarov, Petar
Mladenov, Alexander van Bulgarije, Ferdinand van Bulgarije, Boris
III van Bulgarije, Simeon II van Bulgarije en Vulko Tsjervenkov,
Cultuur
De Bulgaarse muziek is onder liefhebbers van wereldmuziek of
volksmuziek zeer geliefd vanwege het voorkomen van zeer
onregelmatige maatsoorten. De Bulgaarse muziek heeft al heel veel
moderne muziekstijlen beïnvloed.
Openbaar vervoer
een "talon",
Bus (avtobus),
Lokaal: Het busvervoer is in onafhankelijke stadsmaatschappijen
ingedeeld; een kaartje van de ene stad is elders niet geldig.,
In Sofia koopt een toerist best de kaartjes per 5 aan een stand bij
de bushalte. Hier meer info. De minibus (marsjroetno taxi) is iets
duurder en rijdt ook een vaste route, maar het is mogelijk op ieder
punt van de route in of uit te stappen.,
Interlokaal: reserveren voor bijv. de volgende dag is aanbevolen.
De taxi is het duurste vervoermiddel, maar dan nog zijn het heel
zachte prijzen., De trein is erg goedkoop, maar erg traag en er rijden niet
veel treinen.,
|
|
|